«Φοβού» τους Αγωνιστές

Τον Οκτώβριο του 1955, η ΕΟΚΑ κυκλοφόρησε σε χιλιάδες αντίτυπα μία από τις πιο σκληρές ανακοινώσεις της, καλώντας τον κυπριακό ελληνισμό να ακολουθήσει το δρόμο της θυσίας για την ελευθερία και της τιμής. Η ανακοίνωση κατέληγε ως εξής: «… Αφού οι Αμερικανοί και οι Άγγλοι κάμουν αθέμιτον συναλλαγήν, ημείς θα στηριχθώμεν εις την ηθικήν μας δύναμιν και εις το δίκαιόν μας. Αφού ο ΟΗΕ μας απέκλεισε παν άλλον μέσον διά να ανακτήσωμεν την ελευθερίαν μας, δεν μας μένει άλλο παρά να χύσωμεν αίμα. Και το αίμα αυτό θα βαρύνη τους Αμερικανούς και τους Άγγλους. Άγγλοι! Φυγέτε από την Κύπρον, διότι θα την βάψετε με το αίμα σας»

Ο φόνος από χειροβομβίδα ενός δεκανέα του 1ου Τάγματος των Σκώτων Χαϊλάντερ, από αγωνιστή της ΕΟΚΑ στο χωριό Κισσόνεργα, ήρθε για να επιβεβαίωση τις »απειλές» του κινήματος.

Λίγες μέρες αργότερα, ομάδα οκτώ μαχητών πραγματοποίησε δράση κατά στρατιωτικής αποθήκης στην Αμμόχωστο και απέσπασε πλούσια λάφυρα, τα οποία ενίσχυσαν δραστικά το οπλοστάσιο της οργάνωσης. Οι νεκροί Βρετανοί, θύματα αιφνιδιαστικών προσβολών, άρχισαν να πολλαπλασιάζονται. Τη νύχτα της 21ης προς 22ης Νοεμβρίου του 1955, ο αγωνιστής Ρένος Κυριακίδης επικεφαλής 13 ανδρών, επαναπροσέβαλε το μεταλλείο Μιτσερού, το οποίο φρουρούσε δύναμη 12 Βρετανών. Παρά τα άσχημα καιρικά φαινόμενα, η επίθεση πραγματοποιήθηκε και λόγω της ραγδαίας βροχής ο αντίπαλος αιφνιδιάστηκε πλήρως. Τα διεθνή ειδησεογραφικά πρακτορεία μετέδωσαν ότι δέκα Βρετανοί στρατιώτες φονεύθηκαν, ενώ δύο σώθηκαν αφού κρύφτηκαν κάτω από ένα βαγόνι του μεταλλείου. Ενδεικτικό του φόβου των Βρετανών ήταν ότι οι στρατιώτες που βρίσκονταν στον αστυνομικό σταθμό Αμιάντου, εκατοντάδες μέτρα από τον χώρο της μάχης, δεν τόλμησαν να εξέλθουν για να αντιμετωπίσουν τους Κύπριους μαχητές παρά μονάχα το επόμενο πρωί πλησίασαν στο χώρο, προκειμένου να περισυλλέξουν τους νεκρούς. Οι στρατιώτες που προσπάθησαν να μεταφέρουν τη ποσότητα δυναμίτιδας που είχε απομείνει σε ασφαλές μέρος, προσεβλήθησαν και αυτοί από την αντάρτικη ομάδα Κακοπετριάς και άλλοι τρεις Βρετανοί έχασαν τη ζωή τους.

Στις 23 Νοεμβρίου, ομάδα μαχητών υπό τον ίδιο τον αρχηγό Γεώργιο Γρίβα Διγενή, εκτέλεσε ενέδρα στον ορεινό δρόμο Κυπερούντας-Χανδρίων. Η επίθεση πραγματοποιήθηκε με το πρώτο φως της ημέρας χρησιμοποιώντας δύο ελαφρού τύπου τεθωρακισμένα οχήματα. Πλησιάζοντας τα οχήματα, οι άνδρες της ΕΟΚΑ έχοντας λάβει θέσεις μάχης εκατέρωθεν της οδού και καλά κρυμμένοι, άνοιξαν πυρ. Το όχημα που προπορευόταν προσεβλήθη από τα πυρά και κατέπεσε σε γκρεμό, ενώ το δεύτερο όχημα κατάφερε να αναπτύξει ταχύτητα και να διαφύγει. Αποτέλεσμα της απόπειρας ήταν, δύο Βρετανοί στρατιώτες να σκοτωθούν και άλλοι δύο να τραυματισθούν σοβαρά. Οι Βρετανοί όμως για αντίποινα, δολοφόνησαν εν ψυχρώ υπερήλικα (!) κάτοικο του χωριού Χανδριά.

Ο Αγώνας όμως και οι επιθέσεις, συνεχίσθηκαν με αμείωτη ένταση. Στις 25 Νοεμβρίου του 1955, εκτελέσθηκε Βρετανός λοχίας του Μηχανικού, έξω από την οικία του. Σε τρεις ακόμα δράσεις, βρετανικές δυνάμεις έπεσαν σε ενέδρες, κατά τις οποίες ένας Βρετανός στρατιώτης σκοτώθηκε και άλλοι τέσσερις τραυματίσθηκαν. Οι εκρήξεις βομβών ήταν καθημερινό φαινόμενο κυρίως στις πόλεις, ακόμη και στο ξενοδοχείο «ΛΗΔΡΑ ΠΑΛΑΣ», τραυματίζοντας μεγάλο αριθμό Βρετανών.

Η επίθεση της ΕΟΚΑ σε ορεινή περιοχή κοντά στο χωριό Αμίαντος στις αρχές Δεκεμβρίου, είχε επίσης τραγικές συνέπειες για τους Βρετανούς. Ο Ρένος Κυριακίδης, επικεφαλής έξι ανδρών φέροντες όλοι αυτόματα όπλα, προσέβαλε αυτοκινητοπομπή. Μέσα σε τρία μόλις λεπτά, φονεύτηκαν τέσσερις Βρετανοί και ένας Κύπριος πράκτοράς τους. Η επίθεση πραγματοποιήθηκε κοντά σε βάση μονάδας του βρετανικού πεζικού, με εμφανή το κίνδυνο, δεδομένου ότι ελλόχευε η περίπτωση να εγκλωβισθεί η ομάδα κρούσης της ΕΟΚΑ, αν οι Βρετανοί κινητοποιούσαν έγκαιρα τις δυνάμεις που διέθεταν. Η επίθεση πραγματοποιήθηκε όμως με επιτυχία, με αποτέλεσμα οι δυνάστες να μη νιώθουν πουθενά ασφαλείς.

Εν συνεχεία των δράσεων, ομάδα υπό τον Θάσο Σοφοκλέους επιτέθηκε κατά βρετανικού στρατοπέδου στον Άγιο Αμβρόσιο Κυρήνειας. Απέκοψαν τα συρματοπλέγματα και άνοιξαν πυρ με τα αυτόματα που κατείχαν, κατά των αντίσκηνων των στρατιωτών. Η μάχη διήρκησε μισή ώρα και οι Βρετανοί ακόμα μια φορά υπέστησαν πανωλεθρία. Την επόμενη μέρα, άλλη ομάδα επιτέθηκε μέσα στη Λευκωσία κατά βρετανικής περίπολου, σκοτώνοντας έναν στρατιώτη και τραυματίζοντας άλλους τρεις.

Ο Αγώνας συνεχιζόταν ενώ παράλληλα ήταν επί ποδός και η μαθητιώσα νεολαία. Διαδηλώσεις και συγκρούσεις με στρατό και Αστυνομία, αποτελούσαν σχεδόν καθημερινό φαινόμενο, ενώ οι βρετανικές δυνάμεις συλλάμβαναν πολίτες κατά βούληση. Χαρακτηριστική περίπτωση, ήταν εκείνη ενός 12χρονου παιδιού (!), του Χάρη Ερίναρχου, ο οποίος κρατήθηκε για έξι μέρες στην απομόνωση με τη κατηγορία συμμετοχής σε τρομοκρατικές πράξεις. Σε άλλες διαδηλώσεις, άνοιγαν πυρ κατά του πλήθους. Μάλιστα, σε μια εκδήλωση στη Μόρφου, πυροβόλησαν εν ψυχρώ τραυματίζοντας θανάσιμα τον εικοσάχρονο Γεώργιο Χαραλάμπους.

Στις 15 Νοεμβρίου, μαθητές των Γυμνασίων της Λευκωσίας, έμπλεοι μένους και φέροντας ελληνικές σημαίες έκαναν μαζική διαδήλωση με αφορμή την καταδίκη του αγωνιστή Μιχαλάκη Καραολή σε θάνατο. Μέσα σε λίγα λεπτά, η διαδήλωση εξελίχθηκε σε μάχη. Από τη μία πλευρά, στρατιώτες και αστυνομικοί έριχναν δακρυγόνα αέρια και από την άλλη οι μαθητές απαντούσαν με αυτοσχέδιες βόμβες και πέτρες. Ο συνταγματάρχης Γιόζεφ Τσαμπερλάιν, εγκλωβίστηκε από τους μαθητές οι οποίοι τον ξυλοκόπησαν, αλλά ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις τον απέσπασαν και τον μετέφεραν στο νοσοκομείο.

Ο ακατάπαυστος και ηρωικός Αγώνας των μαχητών της ΕΟΚΑ, είχε φέρει αναστάτωση και πανικό στην αποικιακή διοίκηση. Η βρετανική κυβέρνηση, εξουσιοδότησε εν λευκώ τη κυπριακή αποικιακή κυβέρνηση, να λάβει οποιαδήποτε μέτρα θεωρούσε απαραίτητα προκειμένου να καταπνίξει ακόμα και βιαίως τον Αγώνα του εθνικοαπελευθερωτικού κινήματος.

Οι Αγώνες για την απελευθέρωση συνέχισαν χωρίς στιγμή να πτοηθεί η θέληση και ο πόθος των Αγωνιστών. Δε τους κατέβαλε κανένας φόβος για κανέναν νόμο και καμιά απόφαση, ούτε τα δικαστήρια, ούτε οι αγχόνες, ούτε τα φρικτά βασανιστήρια, ούτε οι εν ψυχρώ εκτελέσεις! Τίποτα δε στάθηκε ικανό να τους κάνει να χάσουν το ψυχικό τους σθένος. Με περίσσιο θάρρος και ηρωισμό, συνέχισαν να μάχονται μέχρι θανάτου!

 

Σ.Μ.