Κύπρος 1974: Η απόλυτη προδοσία (Μέρος 2ο)

Αποστολή «ΝΙΚΗ»

Μια αξιοσημείωτη περίπτωση από τον αγώνα της Κύπρου το 1974, ήταν και η περίπτωση της αποστολής με τον κωδικό όνομα «Νίκη».

Αρχικά, η απόφαση ήταν να αποσταλεί η Β’ Μοίρα καταδρομών με πολιτικά αεροσκάφη της Ολυμπιακής. Την επομένη, αποφασίστηκε η αποστολή της Α’ Μοίρας καταδρομών με μεταγωγικά αεροσκάφη τύπου «ΝΟΡΑΤΛΑΣ» από τη Κρήτη. Η διαταγή εκτέλεσης δόθηκε το απόγευμα της 21ης Ιουλίου.

Συνολικά επιστρατεύτηκαν 20 Νοράτλας, τελικά όμως απογειώθηκαν τα 15.

Τα αεροσκάφη, αν και καταπονημένα από τα χρόνια και τις πτήσεις πήραν θέσεις και απογειώθηκαν με διαφορά πέντε λεπτών το ένα από το άλλο, έχοντας από τριάντα καταδρομείς το καθένα. Σε όλη τη διάρκεια της πτήσης, τα αεροσκάφη πετούσαν με σιγή ασυρμάτου και σβηστά φώτα για να μην εντοπιστούν.

Στο μεταξύ, το σήμα που εστάλει στη Κύπρο έλεγε: «έρχονται 15 πορτοκάλια» με αποτέλεσμα οι παραλήπτες να μη καταλάβουν περί τίνος πρόκειται. Από το ΓΓΕΦ δόθηκε εντολή να δεσμευτούν τα αντιαεροπορικά πυροβόλα στέλνοντας αγγελιοφόρους στις αντιαεροπορικές πυροβολαρχίες.

Η φήμη, όμως, που κυκλοφόρησε ότι οι Τούρκοι ετοίμαζαν από αέρος κατάληψη του αεροδρομίου, και η αδυναμία των αγγελιοφόρων να προλάβουν έγκαιρα για να δώσουν τις οδηγίες από το ΓΓΕΦ, συνέβαλλαν στην έναρξη των πυρών κατά των ελληνικών μεταγωγικών αεροπλάνων.

Αποτέλεσμα ήταν να καταρριφθεί από φίλια πυρά το Νίκη 4 στη περιοχή της Μακεδονίτισσας, παρασύροντας στον θάνατο το πλήρωμα και τους καταδρομείς, εκτός από έναν επιζήσαντα καταδρομέα τον Αθανάσιο Ζαφειρίου.

Από τύχη γλίτωσε το Νίκη 7, αφού το αντιαεροπορικό που το έβαλλε έπαθε εμπλοκή.

Οι Τούρκοι προσπάθησαν να καταλάβουν το αεροδρόμιο. Η Α’ Μοίρα Καταδρομών, μεταφέρθηκε με πολιτικά λεωφορεία για λόγους περιπλάνησης ως εκεί. Μαζί με έναν ακόμα λόχο της ΕΛΔΥΚ, θέρισαν τους Τούρκους, αναγκάζοντάς τους σε σύμπτυξη. Οι επιθέσεις συνεχίστηκαν χωρίς να κλονίσουν τις θέσεις των Ελλήνων.

Οι προδοτικές ηγεσίες, όμως, αποφάσισαν στις 24 Ιουλίου να δώσουν το αεροδρόμιο στη φύλαξη των Ηνωμένων Εθνών (όπου παραμένει μέχρι και σήμερα), στερώντας έτσι τη δυνατότητα ταχείας μεταφοράς ελληνικών ενισχύσεων.

 

Αρματαγωγό «Λέσβος»

Αξιοσημείωτη είναι και η αναφορά στο αρματαγωγό «Λέσβος» του Πλωτάρχη Π.Ν., Λευτέρη Χανδρινού, αφού ήταν και το μόνο πλοίο του Πολεμικού Ναυτικού της Ελλάδας το οποίο βρέθηκε στην Κύπρο τη περίοδο εκείνη.

Το πρωινό της εισβολής, το Λέσβος είχε ξεκινήσει το ταξίδι της επιστροφής προς την Ελλάδα επαναπατρίζοντας τους απολυόμενους άνδρες της ΕΛΔΥΚ. Μετά την απόφαση να τους αποβιβάσει εκ νέου στην Κύπρο, εν όψει της αναγκαιότητας της παρουσίας τους για την άμυνα του Νησιού, προσέγγισε στη Πάφο και αγκυροβόλησε.

Αφού τους αποβίβασε, βοήθησε δραστικά στη μάχη του θύλακα της Πάφου τα Ελληνοκυπριακά όπλα. Τα φονικά πυρά του Ελληνικού Αρματαγωγού, δημιούργησαν ρήγματα στην τουρκοκυπριακή άμυνα. Οι αμυνόμενοι άρχισαν να παραδίδονται και εντός του Σαββάτου 20 Ιουλίου, κάθε αντίσταση έληξε.

 

Ο ρόλος της ΕΛΔΥΚ

Η ΕΛΔΥΚ του 1974, αποτελούσε αξιόμαχη Μονάδα στελεχωμένη με αξιόλογα και ικανότατα στελέχη.

Ο τότε Διοικητής της ήταν ο Συνταγματάρχης Νικολαίδης, ο οποίος μόλις είχε τοποθετηθεί στη Μονάδα.

Το μόνο λάθος που του καταλογίζεται, ήταν η τυφλή πειθαρχία του στις εντολές του ΓΕΕΦ και η απομακρυσμένη του παρακολούθηση των γεγονότων. Απόδειξη, ότι συναίνεσε στην αποστολή αυτοκτονίας της ΕΛΔΥΚ στο Κιονέλι, χωρίς καν τη προπαρασκευή Πυροβολικού και τη σοβαρή υποστήριξη αρμάτων και χωρίς να λαμβάνει υπόψη του ότι η επιχείρηση θα γινόταν στο φως της ημέρας όπου η Τουρκική Αεροπορία ήταν η μοναδική που μέχρι στιγμής δήλωνε παρόν στους Κυπριακούς αιθέρες.

Η ΕΛΔΥΚ, τάχθηκε αμυντικά μετά την αποτυχημένη επίθεση στο Κιονέλι, σε νέα χαρακώματα και ορύγματα τα οποία σκάφτηκαν την ίδια στιγμή με αστραπιαία ταχύτητα.

Στις 17:00 της 22ας Ιουλίου, μια ώρα μετά την κατάπαυση πυρών, στον Β. τομέα της Λευκωσίας Τούρκοι επιχειρώντας προώθηση, θερίστηκαν από τους στρατιώτες της ΕΛΔΥΚ.

Στις 18:00 – και ενώ ήταν σε ισχύ η συμφωνία για κατάπαυση του πυρός – περίπου 1.000 Τούρκοι στρατιώτες με όλμους πλησιάζουν έρπεις το στρατόπεδο της ΕΛΔΥΚ, με την ελπίδα να το καταλάβουν. Έγιναν αντιληπτοί και παρά τις εντολές του ΓΕΕΦ για μη αντίδραση εν όψει της κατάστασης, ο διοικητής του 4ου Λόχου με πρωτοβουλία του, παραβλέπει τις διαταγές και δίνει διαταγή πυρός μέχρι που οι Τούρκοι απομακρύνθηκαν.

Την Τρίτη 23 Ιουλίου, οι Τούρκοι προσπαθούν πάλι να πλησιάσουν, αυτή τη φορά στο χώρο μεταξύ ΕΛΔΥΚ και Αεροδρομίου Λευκωσίας. Ανακόπηκαν όμως από την Α’ Μοίρα Καταδρομών που ήρθε με τα «Νοράτλας», από το Μάλεμε της Κρήτης με την γνωστή αποστολή «Νίκη».

Κατά τη φάση του ΑΤΤΙΛΑ ΙΙ, το πρωί της 14ης Αυγούστου, βρήκε τους άντρες της ΕΛΔΥΚ σε γραμμή άμυνας στο στρατόπεδό της, στα ορύγματα και στις θέσεις διασποράς που είχαν ανακατασκευάσει.

Από το πρωί που ξεκίνησε ο Αττίλας ΙΙ, οι Τούρκοι άρχισαν να χτυπούν με πυρά βαρέως πυροβολικού και αεροπορίας. Εκδηλώθηκαν κατά συρροή επιθέσεις, όπου αποκρούονταν από τους υπερασπιστές της.

Η ηρωική άμυνα του Στρατοπέδου από την ΕΛΔΥΚ, αποδεικνυόταν η αποτελεσματικότερη των δυνάμεων μας. Οι Τούρκοι, σε μπουλούκια έκανα επίθεση, σε μπουλούκια υποχωρούσαν.

Ο διοικητής της ΕΛΔΥΚ, προβλέποντας νέα πιο ισχυρή επίθεση των Τούρκων, ζητάει την επομένη (16 Αυγούστου), από το ΓΕΕΦ, αντιαρματική υποστήριξη και υποστήριξη πυρών πυροβολικού. Αντί αυτών, του έστειλαν τεθωρακισμένα οχήματα μεταφοράς προσωπικού, όπου και έστειλε πίσω αφού δεν ήταν χρήσιμα και προκειμένου να διατεθούν σε άλλες αποστολές.

Είναι σημαντικό να αναφερθεί το άσχημο παιχνίδι που έπαιζαν κάποιοι άνδρες των Ηνωμένων Εθνών όπου πρόδιδαν στους Τούρκους πληροφορίες μάχης των Ελληνικών Δυνάμεων. Αυτό αποδεικνύεται από μαρτυρίες των στρατιωτών της πρώτης γραμμής των ΕΛΔΥΚ, αφού ενώ έβλεπαν τις βολές του πυροβολικού των Τούρκων να είναι απελπιστικά άστοχες, ξαφνικά λίγο μόλις μετά την πτήση ελικοπτέρων του ΟΗΕ πάνω από τις οχυρωμένες Ελληνικές θέσεις, οι βολές τους γίνονταν απόλυτα εύστοχες.

Ακόμη μία απόδειξη είναι το εξής γεγονός, αφότου δόθηκε από Έλληνα Αξιωματικό στους αξιωματικούς του ΟΗΕ (υπό φορτική απαίτησή τους) το σχεδιάγραμμα του στρωμένου ναρκοπεδίου που υπήρχε μπροστά από το Στρατόπεδο της ΕΛΔΥΚ, ένα ερπυστριοφόρο Μ-113 των κυανόκρανων, πέρασε μέσα από αυτό αποτυπώνοντας ξεκάθαρα στο έδαφος το ασφαλές μονοπάτι ανάμεσα στις νάρκες! Το ίδιο βέβαια χρησιμοποίησαν και την επόμενη μέρα στην επίθεση τους τα Τουρκικά άρματα.

Η ΕΛΔΥΚ, έχοντας πια κρατήσει γερά ήδη δύο μέρες, περιμένει ξημερώνοντας η 16η Αυγούστου τη νέα επίθεση των Τούρκων η οποία έμελλε να είναι η τελευταία.

Στις 08:30 το πρωί, άρχισε να προσβάλλεται το Στρατόπεδο και τα γύρω υψώματα από την αεροπορία τους. Οι τούρκικοι σχηματισμοί αρμάτων που επιτέθηκαν, μέχρι το μεσημέρι είχαν αποκρουστεί από τους λίγους υπερασπιστές που είχαν απομείνει στο στρατόπεδο και με τα πενιχρά οπλικά συστήματα που διέθεταν.

Μετά από επαναλαμβανόμενες επιθέσεις, οι Τούρκοι κατέφεραν να φθάσουν 100μ από τις τελευταίες σειρές των συρματοπλεγμάτων.

Τα τούρκικα άρματα έπεσαν στις γραμμές τους και οι Έλληνες μαχητές, δίνουν μάχη σώμα με σώμα. Εξελίχθηκαν σκηνές άπειρης αυτοθυσίας και ηρωισμού.

Στις 13:35, τα Τουρκικά άρματα έμπαιναν πλέον από όλες τις μεριές στο στρατόπεδο.

Τότε, οι Ανθυπασπιστές Κέντρας Κ. και Παπαλάμπρου Β., με λιγοστούς άνδρες από την Διμοιρία Πολυβόλων έμειναν εκεί να καλύψουν τους υποχωρούντες συναδέλφους τους! Έκτοτε, θεωρούνται και οι δύο αγνοούμενοι.

Οι Τούρκοι, στη μανία τους για την ΕΛΔΥΚ που αντιστάθηκε ηρωικά, μάζεψαν μερικούς νεκρούς στρατιώτες της στον δρόμο μπροστά από το στρατόπεδο και αφού τους απογύμνωσαν, τους έκοψαν τα κεφάλια και τους φωτογράφισαν.

Ανάμεσα  στους πεσόντες Αξιωματικούς, ήταν οι Λοχαγοί Σταυριανάκος και Σταμπούλης. Ο πρώτος, διέταζε πριν λίγο τους άνδρες του να μείνουν στα ορύγματά τους και αν χρειαστεί, να περάσουν από πάνω τους τα τούρκικα άρματα. «Το Στρατόπεδο είναι Ελλάδα και θα το υπερασπιστούμε μέχρι ενός», είπε λίγο πριν σκοτωθεί.

Σε αυτή τη μάχη η ΕΛΔΥΚ, έχασε πάνω από το 1/3 της δυνάμεως των υπερασπιστών της, όπου στις 14 Αυγούστου αριθμούσε σε περίπου 300 άνδρες. Ήταν οι «300 της ΕΛΔΥΚ», όπως κάποιοι θα τους αποκαλέσουν αργότερα.

Κανείς από τους υπερασπιστές της δε το έβαλε στα πόδια, παρόλο που η προσπάθειά τους από την αρχή φαινόταν καταδικασμένη και λόγω του όγκου των επιτιθέμενων και λόγω των ισχνών μέσων που διέθεταν για την απώθηση τους.

Υπήρξαν στιγμές άμυνας με απαράμιλλη λύσσα από πλευράς των Ελλήνων μαχητών!

Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός, ότι σε ένα όρυγμα, όταν οι άντρες που ήταν μέσα σε αυτό ξέμειναν από πυρομαχικά, βγήκαν έξω και επιτέθηκαν εναντίον του επερχόμενου τούρκικου τανκς, πετώντας με δύναμη εναντίον του τα κράνη τους!!!

Οι άνδρες της ΕΛΔΥΚ, απαγκιστρώθηκαν μόνο όταν διατάχθηκαν γι’ αυτό, αφού πολλοί από αυτούς είχαν καταπλακωθεί μέσα στα ορύγματα από τα εφορμούντα τούρκικα τανκς, έχοντας ξοδέψει και τα τελευταία πυρομαχικά τους.

Η μάχη της ΕΛΔΥΚ, αναφέρεται στο Μουσείο Ιστορίας στο Λονδίνο σαν μία από τις πιο άνισες μάχες που δόθηκαν ποτέ!

 

Επίλογος

Τελειώνοντας το αφιέρωμα αυτό, θα ήθελα να αναφερθώ και σε κάποια σημεία, από τα οποία φαίνεται ένα απλά μέρος της προδοσίας από την κυβέρνηση του Κ. Καραμανλή, κατά την εισβολή των κατακτητών στη Κύπρο…

  1. Το 1973 οργανώθηκε στο Παρίσι γεύμα, μεταξύ Κίσινγκερ και Καραμανλή, ζητώντας ο δεύτερος τη συμπαράσταση των ΗΠΑ, για την ανατροπή της χούντας, επεμβαίνοντας οι ίδιοι. (Πηγή: Γαλλικό περιοδικό «ΕΞΠΡΕΣ», 6/11/1981)
  2. Τον Μάιο του 1974, έγινε μυστική συνάντηση στη Μάρνη (Παρίσι), μεταξύ Καραμανλή και του τότε Πρωθυπουργού του «Ατίλλα, Ετσεβίτ, επί παρουσία Κίσινγκερ (Πηγή: Εφ. «DAILY TELEGRAF», 13/6/1978)
  3. Με επιστολή προς τον Τούρκο Πρωθυπουργό Ντεμιρέλ, ο Κ. Καραμανλή, στις 19/05/1976, «νομιμοποιεί» τον ΑΤΤΙΛΑ Ι & ΙΙ (όπου τον δεύτερο, δεν έκανε και τίποτα για να τον σταματήσει…)
  4. Τον Ιούλιο του 1974, οι Τούρκοι είχαν καταλάβει ένα μικρό προγεφύρωμα στη Κύπρο. Στον Αττίλα ΙΙ, ο Καραμανλής στη βοήθεια που του ζητήθηκε, απάντησε το γνωστό: «…Κύπρος κείτεται μακράν…»
  5. Μετά την άνοδό του στην εξουσία, δήλωσε «ο φάκελος είναι αμετάκλητα κλειστός»!

 

Σε ότι αφορά τον Ιωαννίδη, τραγικά αφελής, αρκέστηκε μόνο στο να καταμαρτυρεί κατ’ επανάληψιν στους Αμερικανούς πολιτικούς και διπλωμάτες, ότι τον εξαπάτησαν. Κατέρρευσε μένοντας απλός θεατής των τραγικών στιγμών που διαδραματίζονταν εκείνες τις ημέρες σε Ελλάδα και Κύπρο. Δε τόλμησε ποτέ, ούτε την Ένωση Ελλάδας-Κύπρου, ούτε αντίποινα προς τη Τουρκία με κήρυξη πολέμου… Αυτό από μόνο του, συνιστά ΠΡΟΔΟΣΙΑ!

Μακάριος με τον Henry Kissinger

Ο Μακάριος από την άλλη πλευρά και η αρχομανία του, τον οδήγησαν σε πράξεις που αποδυνάμωσαν την άμυνα της Κύπρου. Ο ίδιος έδωσε το κάλεσμα στους Τούρκους από το βήμα του Ο.Η.Ε.. Αργότερα, ο Τούρκος πρέσβης Οσμάν Ολτσάυ, θα δηλώσει : «Η Τουρκία εκπλήρωσε τις νόμιμες υποχρεώσεις της. Δε πραγματοποίησε εισβολή. Η λέξη εισβολή δεν είναι δική μου. Τη χρησιμοποίησε ο Μακάριος, με σκοπό να περιγράψει αυτό που έπραξε η Ελλάδα».

 

Μόλις πέντε μέρες χρειάστηκαν οι Τούρκοι για να πάρουν αυτό που ήθελαν!

Ποτέ δε συγκροτήθηκε ειδικό δικαστήριο, για να δικάσει τους υπεύθυνους του εγκλήματος της εσχάτης προδοσίας. Καμιά διαμαρτυρία, ούτε σε Ελλάδα, ούτε σε Κύπρο!

Άφθονο αίμα Ελλαδιτών και Κυπρίων πότισε το χώμα της μαρτυρικής Νήσου. Ελληνοκύπριοι άμαχοι, βασανίστηκαν, φυλακίστηκαν, κρεμάστηκαν, Ελληνοκύπριοι και Ελλαδίτες στρατιωτικοί τραυματίστηκαν ελαφρά, βαριά, θανάσιμα, εκτελέστηκαν εν ψυχρώ, αιχμαλωτίστηκαν…

 

Τιμωρήθηκε κανείς από τους υπευθύνους…; ΟΥΔΕΙΣ!

Το αποτέλεσμα;… το 38% της Νήσου στους Τούρκους!!!

 

 

Σ.Μ.

Σημείωση: Χρησιμοποιήθηκαν πληροφορίες από,

  • Το βιβλίο «Κύπρος 1974, Η μεγάλη προδοσία» Κωνσταντίνος Αλεξ. Δημητριάδης, Εκδόσεις Πελασγός.
  • Το βιβλίο «Ήττα χωρίς πόλεμον, Η Κυπριακή τραγωδία-1974» Κ.Σ Σκιαδόπουλος, Εκδ. Αθήναι 1988.
  • Το βιβλίο «Αυτός κάλεσε τους Τούρκους στη Κύπρο», Γρηγόρη Α. Μιχαλόπουλου.